In dagblad Trouw schreef ik op 15 januari 2003 deze ingezonden brief naar aanleiding van de opmerking van Jan Peter Balkenende dat hij na de op handen zijnde verkiezingen, óók bij een eclantante verkiezingsoverwinning van de PvdA, tóch met de VVD zou gaan regeren.

Kiezer beslist

Als econoom en politiek geinteresseerde heb ik met verbazing het interview met Jan Peter Balkenende gelezen (de Verdieping, 13 januari). We zijn 25 jaar terug in de tijd geworpen door deze premier die regeren met de VVD tot ideaal heeft verheven. Rentmeesterschap, eerlijke verdeling van kansen, en zelfs het door hem zo gepropagandeerde vertrouwen en respect zijn daaraan ondergeschikt.

Het getuigt namelijk van weinig respect voor en vertrouwen in de kiezer om de PvdA bij een grote verkiezingsoverwinning links te laten liggen met het vormen van een regering. In 1977 heeft het CDA dit gedaan, in 1983 en in 1986 en op deze manier op vakkundige wijze de naam van regentenpartij opgebouwd.

Als argument voert Balkenende aan dat de PvdA tijd nodig heeft om het eigen profiel vast te stellen. Maar de kiezer beslist daarover, niet de CDA-lijsttrekker. En als de PvdA daar naar het oordeel van de kiezer minder tijd voor nodig heeft dan het CDA na haar verkiezingsdebacle in 1994, dan moet die mening gerespecteerd worden. Vergeet niet dat het CDA tot aan de laatste peiling in mei 2002 rond de dertig zetels is blijven hangen. Waar zij jarenlang nodig had om weer op de rails te komen, heeft het CDA slechts een paar maanden nodig om in oude patronen te vervallen onder het mom 'Wij bepalen wel wie het land regeert'.

Balkenende gaat ook in op het economisch beleid van de PvdA. Als econoom en voormalig student bij Balkenende aan de VU vind ik zijn benadering van de vergrijzing kortzichtig. Hij denkt dat de staatsschuld aflossen voldoende is. Hij verwijt de PvdA te weinig financiele soliditeit. Maar uit economische studies blijkt dat het bevorderen van de arbeidsparticipatie een veel betere manier is om de kosten van de vergrijzing op te vangen. En hier scoort de PvdA veel beter door een drastische verkleining van de armoedeval in haar programma. En dankzij haar inspanningen voor meer kinderopvang, die er met het CDA nooit was gekomen.

Verder heeft Balkenende het nog over het rentmeesterschap en het ontzien van lage inkomens. Het milieu komt er ronduit bekaaid af in het CDA-programma en in het regeerakkoord. En betekent het ontzien van lage inkomens niet ook dat liefde voor iedereen bereikbaar is, ongeacht het inkomen? Hoe valt dat te rijmen met de absurde inkomenseis die het CDA wil stellen voordat mensen een partner uit het buitenland mogen trouwen?

De hoofdredactie van deze krant was vorige week in haar commentaar verheugd dat Balkenende net op tijd een opening naar de PvdA heeft gemaakt. Naar nu blijkt te vroeg gejuicht. Waar 'nieuwe politiek' moest zorgen voor het herstel van het primaat van de kiezer, heeft het ons een premier gebracht die graag zonder de kiezer het land wil regeren. Hopelijk is de kiezer verstandiger dan Balkenende denkt.

Michiel Mulder, VU-student economie