Wij denken dat het tijd is voor een nieuwe ombuigingsoperatie. Wij
zien ruimte om minimaal 20 miljoen euro te besparen op het ambtelijk apparaat.
Dit is niet zozeer vanwege de tegenvallers op de NoordZuidlijn, maar omdat wij
denken dat die ruimte er is en effectiever aangewend kan worden voor het
welzijn van de Amsterdammer. Dit heeft ook te maken met de wet van Weber, die –
terecht – zegt dat grote organisaties, niet alleen overheden, als vanzelf
steeds verder uitdijen. Wij vinden dat de raad zich verantwoordelijk moet
voelen als countervailing power. Maar natuurlijk is het zo, dat willen wij als
raad nog nieuwe uitgaven doen, de financiële situatie inmiddels zodanig is dat
wij dan ook moeten aangeven wat wij niet willen. Beide zal ik doen.
Ik begin dus met de ombuigingsopties.
Dit is een operatie waarbij wordt gekeken
welke taken de gemeente doet en welke overhead daarbij past. Eerdere operaties
(‘Sinterklaasoperatie’, tienprocentsoperatie) zijn telkens langs de weg de
kalkoen vragen wat er op het kerstdiner moet komen gelopen. Hierdoor blijven
hoeken van het stadhuis buiten beeld. Bovendien is het een goede manier van
bezuinigen: niet redeneren vanuit hoe we het altijd gedaan hebben, maar vanuit
hoe het zou kunnen. Hierbij betrokken kan worden de post communicatie. Elke
gemeentelijke club heeft nu zijn eigen communicatiemedewerkers,
communicatiebudget en communicatiefolders. Het is klip en klaar dat dit een
tandje minder kan.
Vooraf toetsen (ipv achteraf accorderen)
op basis van deugdeljike argumentatie en inhoudelijke overwegingen van de inhuur
van externen. We hebben allemaal kunnen zien dat deze post enorm is gestegen de
afgelopen jaren. Hierin zit ook flexibiliteit, zodat reeds voor 2009 een bedrag
hiervoor kan worden ingeboekt.
Post incidenteel bij loonontwikkeling.
De jaarlijkse stijging van salarissen die
samenhangt met hogere salarisschalen door jaarlijkse periodiek heet de post
incidenteel. Ons voorstel zou zijn een taakstelling op te nemen voor de
stijging van deze post, zodat eventuele hogere salarisschalen gecompenseerd
moeten worden door mensen in dienst te nemen in lagere salarisschalen en/of het
knippen van functies (junior/senior). Of er wordt afgestapt van de automatische
jaarlijkse periodiek. In de rijksoverheid zijn er goede voorbeelden van hoe een
dergelijke operatie succesvol kan verlopen
Het aantal diensten in Amsterdam is
extreem hoog. Dit leidt tot veel dienstspecifieke overhead, die met minder
diensten niet nodig zou zijn. Goed voorbeeld is de opheffing en samenvoeging
van de dAB. Wij vragen het college hier nog eens goed naar te kijken.
Op de andere ombuigingsrichtingen zal de
heer van der Meer ingaan.
Wij vinden het van belang dat het college
haast maakt met deze ombuigingen, zodat het zwaartepunt in 2010 kan vallen.
Maar ook voor 2009 verwachten wij, met name op het gebied van externe inhuur
reeds een substantiële inspanning.
Dan kom ik aan het positieve deel van het
verhaal.
Ten eerste wil de PvdA prioriteit stellen
bij het beter toegankelijk maken van sport en cultuur voor alle jeugd. Denk aan
het jeugdsportfonds, dat beter aan de man gebracht moet worden, zodat wellicht
uitbreiding mogelijk is, ook naar de sector cultuur. Alle jeugd in Amsterdam moet
kunnen genieten van cultuur en mag daarbij niet afhankelijk zijn van het
inkomen van zijn of haar ouders.
Verder vinden ook wij extra geld voor
cultuur (kunstenplan) en sport (sportnota) van belang. Wij streven er dan wel
naar een substantieel bedrag voor de peiler ‘prachtstad’ uit te trekken.
Een tweede prioriteit ligt bij het
tegengaan van de recidive. Deze ligt op …% Dat komt onder andere doordat
jongeren die uit de gevangenis terugkomen in een gezinssituatie die niet deugt,
vatbaar zijn voor herhaling. De eerste maanden na detentie zijn cruciaal ter
voorkoming van recidive. Het gaat om de nazorg van jongeren die in de fout zijn
gegaan en in één van de 1175 trajecten zitten die als straf worden aangeboden
in Amsterdam. Wat we willen is dat jongeren na reclasseringstrajecten en Halt
straffen beter in de gaten worden gehouden. Dit is nazorg na zeer lichte tot
zware vergrijpen en er zit ook een gedeelte bij (zo rond de 20%) van jongeren
die wel aan deze trajecten meedoen, maar nog geen strafbaar feit hebben
gepleegd. Eén begeleider neemt 15 jongeren onder zijn hoede en die doet het
volgende. Zorgen voor een (bij)baan; houdt contact met school; spreekt minimaal
een keer per week met de jongere; spreekt minimaal een keer per week met ouders/leraren/jeugdwerk/vrienden/etc.
om goed zicht te houden; kijkt of er in het gezin nog andere problemen zitten
met broers en zussen, schuldenproblematiek, etc.; begeleidt wanneer nodig ook
daadwerkelijk het gezin om de jongere heen werkt preventief wanneer
mogelijk om andere jongeren uit het gezin te behoeden voor zelfde fouten; stelt
samen met de jongere een werkplan op;
Er moet in Amsterdam een coordinatiepunt
komen, dat in opdracht van de gemeente Amsterdam de informatie voorziening
t.b.v. de reintegratie van ex-geditineerden gaat verzorgen. Kinderen van
ex-gedetineerde vrouwen moeten opgevangen worden (zij belanden nu ook vaak in
de criminaliteit). Tijdens detentie worden lifecoaches aangesteld, die helpen
met de voorbereiding van de invrijheidstelling. Doel hiervan is het oplossen
van maatschappelijke problemen, die re-integratie bemoeilijken. Een
stadsreclassering dus, die de nazorg en preventie gaat aanpakken. Waar mogelijk
zien wij synergie met de gezinsaanpak en andere reeds bestaande hulptrajecten.
Agenten, verpleegkundigen en leraren
vormen de ruggengraat van Amsterdam. Toch zijn er hier grote tekorten. Zo zijn
er nu 360 leraren tekort en van het aantal plekken voor agenten wordt bijna de
helft opgevuld door mensen in opleiding en dit is niet de bedoeling. Dit is een
substantieel probleem. Wij willen dat het college deze problemen daadkrachtig
gaat aanpakken en hiertoe een plan van aanpak aan de raad voorlegt met de
volgende elementen:
Extra huizen voor onderwijzers,
verpleegkundigen en agenten door een deel van de hypotheek rentevrij te
financieren, conform de systematiek van de starterslening.
Opnieuw opzetten van diversiteitsbeleid
in de zorgsector. (integraal, dus ook in samenwerking met scholen). Het
programma (Zorg en Intercultureel Personeel) wat met succes gedraaid heeft van
2003 tot 2006 heeft opgeleverd:
Bijna 4000 mensen kregen die voorlichting
over werken in zorg.
65% van de zorginstellingen ontwikkelden
intercultureel beleid
100 leidinggevende en 25 teams volgden
training.
30 personen opgeleid tot manager
33% meer instroom van biculturele
leerlingen zorgopleidingen
Dit is dus hardstikke succesvol geweest,
maar als een plumpudding ingezakt toen er mee werd gestopt. Terwijl de gemeente
ruim drie ton bijlegde, waren de zorginstellingen bereid 1,4 miljoen bij te
dragen. De gemeente hoeft het dus niet allemaal zelf te doen en wij vragen het
college dan ook bij de uitwerking van deze plannen de organisaties te betrekken
en waar mogelijk voor cofinanciering te zorgen. Tevens zou het college
afspraken moeten maken met commissaris Welten dat, als de gemeente bereid is te
investeren in huisvesting en flankerend beleid, de hoofdcommissaris meer geld
moet uittrekken voor het salaris van agenten, in het bijzonder die agenten die
na een paar jaar werkervaring weg dreigen te gaan omdat ze in een andere
gemeente meer kunnen verdienen. Zo houden we alleen de onervaren agenten over
en dat is niet de bedoeling.
Verder de topopleiding academie leraren.
Het huidige plan voor een topopleiding is starten in september met 1 miljoen
die daarvoor al was gereserveerd. Het is in eerste instantie voor 80 leraren.
Dit is voor 2008 en 2009. Conform onze inbreng van mevrouw Riem Vis in de
vorige raadsvergadering moet dan in 2010 begonnen worden met de masteropleiding
Voor onderwijs kwaliteit op zwakke
scholen en huiswerkbegeleiding is extra geld nodig. De witte tulp heeft daar
goede ideeen over, die wij graag zouden willen ondersteunen vanuit de gemeente.
Flankerend beleid voor leraren zou wat ons betreft onder andere moeten bestaan
uit het (co-) financieren van de opleiding van leraren die zonder kwalificatie
voor de klas staan (nu moeten deze leraren zelf de opleiding financieren). Denk
ook aan alle maatregelen die nu in samenwerking met het Apo worden getroffen.
Het gaat hierbij om fijnmazig openbaar
vervoer. Wij willen extra inzetten op het opzetten van buurtbusjes. Dit kan op
verschillende manieren. Het Stop en Go busje, de voormalig opstapper, kan als
voorbeeld dienen, maar ook kan gedacht worden aan buurtbusjes waar
vrijwilligers een rol spelen of in samenwerking met reïntegratietrajecten. Zo
kunnen de kosten gedrukt worden.
Tot slot willen wij geld uittrekken voor
stedelijke ontwikkeling, dat wil zeggen, wij willen dat het geld dat het
college over wil hevelen van dit resultaatsgebied naar de algemene dienst in
het kader van een andere systematiek van het vereveningsfonds, punt 33 op de
agenda, uiteindelijk weer terugvloeit. In onze optiek zijn er in dit
resultaatsgebied voldoende problemen die de aandacht vragen, zoals het tempo
van de woningbouwproductie en de waarborgen voor kwaliteit, dat wij het niet
verantwoord vinden op deze wijze een permanente schuif toe te passen. Wij
denken dan aan fondsvorming, ten behoeve van het blijven compenseren van de
‘oude’ rijksbezuiniging op het ISV, strategische aankopen en
kwaliteitswaarborgen, een fonds voor ouderen voor overbrugging van het
huurverschil tussen een oude en een nieuwe (zorg) woning. Dit plan staat
toegelicht in onze raadsnotitie ‘Beter wonen voor ouderen’. Verder gaat het om
het realiseren van Groene daken. Hierover hebben we ook een notitie ingediend.
Verder gaat het om de wijksteunpunten wonen, wij vinden dat deze verder
versterkt moeten worden, bij voorkeur structureel, zodat deze volwaardige
expertise centra worden waarmee bewoners een vuist kunnen maken richting
corporaties, met name bij de stedelijke vernieuwing. Tot slot willen we graag 2
miljoen euro incidenteel ter beschikking stellen voor de uitbreidingsplannen
van de Hortus. De rest wordt dan aangevuld met sponsors/derden.
Wij zijn ons natuurlijk ervan bewust dat
wij met betrekking tot de door ons genoemde bedragen in de motie voor de
uitgaven afhankelijk zijn van de mate waarin de ombuigingen slagen. Wij zullen
dan ook niet stellen dat we deze bedragen ‘eisen’ of ‘uitgetrokken hebben’. Wat
wij wél eisen is dat het college serieus werk maakt van de ombuigingsoperatie
en alles op alles zet om niet alleen het genoemde bedrag van minimaal 20
miljoen te halen, maar ook alle genoemde opties serieus te onderzoeken, zodat
het bedrag nog hoger kan uitkomen.
Tot slot nog een andere kwestie.
In de Voorjaarsnota is een fors bedrag
opgenomen voor de waterschapslasten in Amsterdam-Noord, waar de mensen nu
dubbel betalen. Dit is het resultaat van een onderhandelingsproces n.a.v. een
mede door ons ingediende motie. De SP sprak in de commissie van oplichting van
de ene overheid door de andere. Ik kies mijn bewoordingen altijd wat anders dan
de heer Ivens, maar toch denk ik dat het achtergrondgevoel wat daarbij leeft
dicht bij elkaar ligt. Niet voor niets hebben wij in ons vorig
verkiezingsprogramma voorgesteld bij de waterschappen de hele kiet maar af te
schaffen.
Echter, wij vinden het ook onverantwoord
dat de Amsterdammers in Noord dubbel blijven betalen. Ook het oplossen van dat
probleem is solidariteit.
Wij denken dat wij met deze voorstellen
verder werken aan de basis van een sociaal Amsterdam, waar solidariteit
centraal staat, niet segregatie. Waar we ons tot het uiterste inspannen
iedereen gelijke kansen te bieden op een mooi leven in deze bloeiende stad,
waar wij zo trots op zijn. Waar niemand aan de kant hoeft te staan, maar íedereen
mee kan doen om samen te werken aan ons mooie Amsterdam